BELGEN EN LUXEMBURGERS – WAT ONS VERBINDT.

Luxemburgers en Belgen delen een diepe en duurzame vriendschap, gebaseerd op een gemeenschappelijke en verweven geschiedenis, gedeelde familiebanden en regelmatige uitwisselingen op alle niveaus. Wist u dat Luxemburgers meevochten voor de Belgische onafhankelijkheid? Of dat de Belgische Noordzeekust tijdens de vakantieperiode op een Luxemburgse kolonie lijkt? Of dat Luxemburgse artiesten graag in België werken? Ontdek hieronder een aantal weinig bekende geheimen die verklaren waarom de twee landen zo hecht zijn.

Luxemburgers vochten mee voor de Belgische onafhankelijkheid

Begin jaren 1830 kwam het Belgische volk openlijk in opstand tegen de koning van Nederland om zijn recht op autonomie te doen gelden. Tegelijkertijd kwamen ook de Luxemburgers in opstand en sloten ze zich aan bij de Belgen. Een van de meest fervente verdedigers van een vrij en onafhankelijk België was de Luxemburger Jean-Baptiste Nothomb, een advocaat en krantenredacteur uit Pétange. Hij wordt vandaag beschouwd als één van de grondleggers van de Belgische Grondwet en was regeringsleider van 1841 tot 1845. In 1839 werd het Groothertogdom opgesplitst, tot ongenoegen van Nothomb en vele Luxemburgers: het oostelijke deel bleef afgescheiden en het westelijke deel werd wat nu de provincie Luxemburg in België is.

België en Luxemburg delen dezelfde belangen

België en Luxemburg hebben een lange geschiedenis van wederzijdse steun en liggen zelfs aan de basis van de Europese interne markt. In 1921 ondertekenden de twee landen het Verdrag betreffende de Belgisch-Luxemburgse Economische Unie (BLEU), dat een eengemaakte markt tussen de twee landen creëerde. Dit laatste werd voor het laatst vernieuwd in 2022 en blijft een hoeksteen van de Belgisch-Luxemburgse betrekkingen. Ongeveer 80 jaar voor de invoering van de euro besloten de twee landen ook om hun munteenheden op elkaar af te stemmen en een gemeenschappelijke munt te creëren, de Belgisch-Luxemburgse frank, die in 2002 uiteindelijk werd vervangen door de euro. De twee regeringen blijven elkaar regelmatig ontmoeten in een format dat genoemd is naar de plaats waar ze elkaar ontmoeten: “Gäichel”, een klein gehucht op de grens tussen beide landen. Deze bijeenkomst blijft een belangrijk element in de economische en commerciële dialoog tussen de twee landen, alsook een essentieel forum voor politieke discussies.

De twee landen hebben sterke familiebanden

In 1953 trouwde groothertog Jan van Luxemburg in een sprookjeshuwelijk met Joséphine-Charlotte, dochter van koning Leopold III van België. De groothertogin drukte haar stempel op de Luxemburgse samenleving, niet alleen als voorzitster van het Rode Kruis en de Stichting tegen Kanker, maar ook als gepassioneerd verzamelaarster van hedendaagse kunst. Ze was zeer geliefd in haar vaderland en toen ze in 2005 overleed, stroomden massa’s rouwenden naar de hoofdstad voor haar begrafenis. Ook vandaag komt de toekomstige groothertogin uit de Belgische adel. In 2012 trouwde prinses Stéphanie de Lannoy met erfgroothertog Guillaume van Luxemburg in een ander droomhuwelijk. De familie woont in alle rust op het kasteel van Fischbach, samen met hun twee zonen, Charles en François.

De roep van de Belgische stranden

Weinigen weten het, maar de inwoners van Luxemburg en België hebben regelmatig uitwisselingen. Luxemburg is misschien slechts de 13^e meest populaire vakantiebestemming voor Belgen, maar te oordelen naar het aantal Belgen dat elk jaar in de noordelijke regio’s van Luxemburg wandelt, zou het wel eens een van de populairste kunnen zijn voor daguitstapjes. Anderzijds brengen Luxemburgers hun vakantie graag door aan de Belgische kust. Tijdens de Luxemburgse schoolvakanties verwelkomen veel steden aan de Belgische kust duizenden Luxemburgers die het gebrek aan stranden in hun land willen compenseren door van de Noordzeezon te genieten en alle winkelmogelijkheden tussen De Panne en Knokke te verkennen. België is zelfs de op twee na populairste toeristische bestemming voor Luxemburgers, een bewijs van de lange vriendschap tussen de twee landen en het gemak waarmee de bevolkingen zich al meer dan een eeuw vermengen. Met uitzondering van een paar Belgische of Luxemburgse grappen natuurlijk.

Wist u dat?

Meer dan 50 000 Belgen elke dag de grens oversteken om in Luxemburg te gaan werken, wat neerkomt op ongeveer 10% van de beroepsbevolking van het land. Zonder de Belgen zou het leven gewoon niet hetzelfde zijn.

3 vragen aan Tina Gillen

Een paar jaar geleden maakte kunstenares Tina Gillen de omgekeerde reis. De bekende schilderes, geboren in Luxemburg in 1972, woont en werkt in Brussel. Ze stelt tentoon over de hele wereld en vertegenwoordigde het Groothertogdom op de 59^e Internationale Kunsttentoonstelling – La Biennale di Venezia (de Biënnale van Venetië) in 2022. In Brussel is haar werk meestal te zien in de galerij Nosbaum Reding.

Dit voorbeeld illustreert perfect de banden tussen België en Luxemburg op cultureel vlak. Wij kregen de eer om haar enkele vragen te stellen over haar werk en haar band met België.

1. U woont en werkt al jaren in Brussel. Hoe bent u in deze stad terechtgekomen en waarom blijft Brussel nog steeds uw belangrijkste creatieve uitvalbasis?

Na het einde van mijn studies in Wenen, Oostenrijk, heb ik een gespecialiseerde master in beeldende kunst gevolgd. Daarna studeerde ik drie jaar aan het Higher Institute for Fine Arts (HISK) in Antwerpen. Daarna verhuisde ik naar Antwerpen en Brussel. In de loop der jaren heb ik een aantal professionele contacten opgebouwd om mijn tentoonstellingsmogelijkheden uit te breiden.

2. In 2022 vertegenwoordigde u het Groothertogdom op de Biënnale van Venetië met uw tentoonstelling “Faraway So Close”, die deel uitmaakte van uw picturale onderzoek naar natuurlijke fenomenen die buiten de menselijke controle vallen. Hoe vond u het om deel te nemen aan deze grote internationale tentoonstelling?

Nadat de Biënnale werd uitgesteld vanwege de pandemie, werd er reikhalzend uitgekeken naar de tentoonstelling. Dit gold zowel voor de kunstenaars, die in de tussentijd in afzondering hadden gewerkt, als voor de bezoekers. Het was alsof de waterfontein weer openging na een lange periode van droogte. Het was een dankbare en intense ervaring.

3. Kunt u ons iets vertellen over uw volgende tentoonstellingen?

Na de tentoonsteling in de Konschthal in 2023 in Esch-sur-Alzette, ben ik gevraagd om aan een aantal kleine projecten te werken die een bijzondere finesse in verschillende formaten vereisen over het onderwerp habitat en landschap. In de herfst zal ik mijn werk opnieuw tentoonstellen in Luxemburg in de galerij Nosbaum Reding.